نوار عصب و عضله یا الکترومیوگرافی (Electromyography (EMG)) نوعی آزمایش تشخیصی است که شرایط سلامت عضلات و سلولهای عصبی کنترل کننده فعالیت این عضلات را بررسی و ارزیابی میکند. پزشک متخصص با بررسی نتایج نوار عصب و عضله میتواند اختلالات عضلانی، عصبی و اختلالات اثرگذار بر ارتباط بین عصب و عضلات را تشخیص دهد. در ادامه این مطلب با ما باشید تا با انواع نوار عصب و عضله، کاربردهای الکترومیوگرافی و عوارض جانبی آن بیشتر آشنا شوید. اگر نیاز به مشاوره با دکتر مغز و اعصاب یا متخصص طب فیزیکی و توانبخشی دارید، میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید.
نوار عصب و عضله چیست؟
الکترومیوگرافی یا نوار عصب و عضله روش تشخیصی برای بررسی عملکرد عصبها و عضلات است که بر اساس ضبط و تحلیل سیگنالهای الکتریکی تولید شده توسط عضلات و عصبها در طول فعالیت عمل میکند. برای انجام الکترومیوگرافی، الکترودها روی پوست قرار داده میشوند و سیگنالهای الکتریکی تولید شده توسط عصبها و عضلات در طول حرکت و فعالیتهای مختلف ضبط شده و به صورت نموداری نمایش داده میشوند.
تحلیل نوار عصب و عضله به پزشک امکان میدهد تا اطلاعاتی درباره عملکرد عصبها و عضلات بدست آورد. این تست در تشخیص بیماریهای عصبی و عضلانی مانند اختلالات عصبی محیطی، عصبهای فشاری، نوروپاتی، میوپاتی و مشکلات عضلانی دیگر مفید است.
کاربرد نوار عصب و عضله
الکترومیوگرافی کاربردهای مختلفی دارد و برای تشخیص بالینی مشکلات نرولوژیک و عصبی عضلانی بهکار میرود. پزشک برای بررسی علائم بیماری عصبی ممکن است این روش را توصیه کند. از کاربردهای نوار عصب و عضله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تشخیص اختلالات عصبی محیطی
تشخیص اختلالات عضلانی مانند تشنج عضلانی، میوپاتی، پارالیزی عضلانی و الگوهای غیرطبیعی و ناهنجاریها
تشخیص و بررسی آسیبهای عصبی و عضلانی ناشی از ضربه، آسیب مکانیکی، التهاب
پیگیری تاثیر درمانهایی مانند فیزیوتراپی، داروها و روشهای درمانی دیگر
نوار عصب و عضله برای تشخیص ام اس
الکترومیوگرافی با محاسبه واکنش عضلات به تحریک عصبی درواقع سلامت عضلات را ارزیابی میکند. و به این ترتیب روشی برای تشخیص ام اس و مشکلات دیگری مانند ضعف عضلانی بدون دلیل به شمار میآید.
نوار عصب و عضله پا برای چیست؟
نوار عصب و عضله پا با هدف ارزیابی و تشخیص مشکلات عصبی و عضلانی مرتبط با پاها استفاده میشود. این تست به پزشک امکان میدهد تا فعالیت الکتریکی عضلات پا و عصبهای مربوطه را بررسی و اختلالات موجود را شناسایی کند.
برای بررسی و تشخیص اختلالات عضلانی مانند تشنج عضلانی، میوپاتی و پارالیزی عضلانی، الگوهای غیرطبیعی و ناهنجاریهای پا و بررسی آسیبهای عضلانی و عصبی پا ناشی از ضربه، التهاب، صدمه مکانیکی و سایر عوامل نیز از نوار عصب و عضله پا استفاده میشود.
نوار و عصب و عضله دست
نوار عصب دست به پزشک امکان میدهد فعالیت الکتریکی عضلات دست و عصبهای مربوطه را بررسی کند و اختلالات موجود را تشخیص دهد. با اندازهگیری سرعت انتقال اعصاب و ضبط فعالیت الکتریکی عصبها، میتوان تحت فشار بودن یا آسیب دیدگی عصبها را شناسایی کرد.
نوار عصب و عضله دیسک کمر
با استفاده از نوار عصب و عضله دیسک کمر، میتوان اختلالاتی مانند عصب فشاری، نوروپاتی و سایر مشکلات عصبی محیطی در ناحیه کمر را تشخیص داد. با ضبط فعالیت الکتریکی عضلات در ناحیه کمر، میتوان میزان قدرت و عملکرد عضلات را ارزیابی کرد.
نوار عصب کمر برای تشخیص و بررسی آسیبها و صدمات مرتبط با دیسک کمر ناشی از بیماریهای دیسکی، فشار روی ریشه عصبی و سایر عوامل مورد استفاده قرار میگیرد. با ضبط و تحلیل سیگنالهای الکتریکی، میتوان محل و شدت آسیب را تشخیص داد و میزان تاثیر آن بر عملکرد عضلات و عصبها را ارزیابی کرد.
نوار عصب مثانه
نوار عصب مثانه تست تشخیصی برای ارزیابی عملکرد مثانه و سیستم عصبی مرتبط با کنترل ادرار است که به پزشک امکان میدهد تا فشار داخلی مثانه، حجم ادرار و فعالیت عضلات مثانه را بررسی کند و اختلالات موجود را تشخیص دهد. برخی از کاربردهای نوار عصب مثانه عبارتند از:
تشخیص اختلالات عصبی مثانه مانند ناتوانی مثانه، سندرم مثانهای و سایر مشکلات عصبی مثانه
ارزیابی عملکرد مثانه ازجمله اندازهگیری حجم ادرار، تعداد و فشار دفع ادرار و فعالیت عضلات مثانه
بررسی اختلالات ادراری مانند تنگی مثانه، ناتوانی پریستالتیک و ادرار غیرارادی
نوار عصب چشم
الکترومیوگرافی عصب چشم برای ارزیابی عملکرد عصبی شبکیه چشم استفاده میشود. با استفاده از نوار عصب چشم، میتوان اختلالاتی مانند رتینوپاتی دیابتیک، گلوکوما، ماکولوپاتی و سایر مشکلات عصبی شبکیه، الگوهای غیرطبیعی و ناهنجاریها و تاثیرشان بر عملکرد بینایی را تشخیص داد. نوار عصب چشم در برخی موارد به عنوان ابزاری برای پایش درمانهای عصبی شبکیه مورد استفاده قرار میگیرد.
نوار عصب سیاتیک
عصب سیاتیک، بزرگترین عصب در بدن است و از ناحیه پایین آرنج به پایین پا میگذرد. این تست به پزشک امکان میدهد تا عملکرد الکتریکی و عصبی عصب سیاتیک را بررسی کند و اختلالات موجود را تشخیص دهد. برخی از کاربردهای نوار عصب سیاتیک عبارتند از:
تشخیص اختلالات عصبی سیاتیک مانند ریزش عصب سیاتیک، سندرم تونل کارپی، تراوش عصبی (رادیکوپاتی) و سایر مشکلات عصبی سیاتیک
ارزیابی عملکرد حسی و حرکتی (قدرت عضلات و کنترل حرکتی) در مناطقی که عصب سیاتیک در آنها تاثیر دارد