لق شدن دندان دائمی چرا اتفاق می‌افتد و چه زمانی باید نگران شویم؟

1404/03/20 58

دندان‌های دائمی، برخلاف دندان‌های شیری، قرار است تا پایان عمر در دهان ما باقی بمانند. بنابراین وقتی یکی از آن‌ها شروع به لق شدن می‌کند، این یک علامت هشدار جدی است که نباید نادیده گرفته شود. بسیاری از مردم در مراحل اولیه این اتفاق متوجه لق شدن خفیف می‌شوند اما به دلیل بی‌درد بودن یا کم‌اهمیت دانستن موضوع، از مراجعه به دندان‌پزشک خودداری می‌کنند. در حالی‌ که لق شدن دندان دائمی می‌تواند نشانه‌ای از بیماری لثه، تحلیل استخوان فک، فشار زیاد روی دندان یا حتی عفونت‌های جدی باشد.
در این مقاله به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که چرا دندان دائمی لق می‌شود، چه علائمی باید ما را نگران کند، چه درمان‌هایی برای آن وجود دارد و چطور می‌توان از این اتفاق پیشگیری کرد.

چرا دندان دائمی لق می‌شود؟
دندان دائمی باید محکم در استخوان فک قرار داشته باشد. ثبات دندان وابسته به سلامت لثه، رباط‌های پریودنتال و استخوان اطراف آن است. اگر هر کدام از این ساختارها دچار آسیب یا بیماری شوند، دندان شروع به حرکت و لق شدن می‌کند. دلایل این اتفاق بسیار متنوع هستند که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم :

• بیماری لثه (پریودنتال)

شایع‌ترین علت لق شدن دندان دائمی، بیماری‌های لثه است. در مراحل پیشرفته، التهاب و عفونت به بافت‌های عمقی لثه و استخوان زیرین گسترش پیدا می‌کند و باعث تخریب ساختار نگهدارنده دندان می‌شود. این فرایند معمولاً آهسته و بی‌سر و صداست و زمانی خود را نشان می‌دهد که آسیب زیادی وارد شده است.

• تحلیل استخوان فک

وقتی استخوان اطراف ریشه دندان به دلایل مختلف مانند بیماری مزمن لثه یا نداشتن دندان‌های مجاور دچار تحلیل شود، دیگر تکیه‌گاه مناسبی برای دندان نخواهد بود. تحلیل استخوان یکی از دلایل اصلی لق شدن دندان‌ها در افراد میان‌سال و سالمند است.

• دندان‌قروچه (براکسیسم)

فشار مکرر ناشی از فشردن یا ساییدن دندان‌ها روی هم، به‌خصوص در خواب، می‌تواند به‌مرور به بافت‌های نگهدارنده دندان آسیب بزند. این فشار اضافی باعث شل شدن دندان، درد در فک و حتی شکستگی‌های میکروسکوپی می‌شود.

• ضربه مستقیم یا آسیب ناگهانی

تصادف، زمین خوردن، آسیب ورزشی یا ضربه‌های شدید می‌توانند باعث لق شدن ناگهانی دندان شوند. حتی اگر دندان ظاهر سالمی داشته باشد، رباط‌های اطراف آن ممکن است آسیب دیده باشند و دندان به مرور لق شود.

• مشکلات ساختاری یا درمان‌های ارتودنسی شدید

در بعضی موارد نادر، جابه‌جایی بیش‌ازحد دندان‌ها در درمان ارتودنسی یا ضعف ساختاری ریشه دندان (مثلاً به دلیل تحلیل ریشه) می‌تواند باعث کاهش ثبات دندان شود.

چه علائمی باید ما را نگران کند؟
لق شدن دندان دائمی، حتی به‌صورت خفیف، موضوعی است که باید با دقت بررسی شود. اگر این حالت همراه با یکی از علائم زیر باشد، باید بلافاصله به دندان‌پزشک مراجعه کرد :

• درد هنگام جویدن یا گاز گرفتن
• خونریزی لثه در اطراف دندان لق
• بوی بد دهان که با مسواک برطرف نمی‌شود
• التهاب، قرمزی یا تورم لثه
• حرکت واضح دندان هنگام لمس
• جابه‌جایی دندان از موقعیت طبیعی
• سابقه ضربه، تصادف یا فشار زیاد روی آن دندان

درمان لق شدن دندان دائمی
درمان این وضعیت بستگی کامل به علت زمینه‌ای آن دارد. در کلینیک تخصصی درمانگاه خیریه امام صادق (ع)، دندان‌پزشک ابتدا با معاینه دقیق و در صورت نیاز تصویربرداری دیجیتال، علت لق شدن را شناسایی می‌کند و بر اساس آن، طرح درمان مناسبی ارائه می‌دهد.

درمان بیماری لثه
اگر علت لق شدن، التهاب یا عفونت لثه باشد، درمان با جرم‌گیری عمقی (پاکسازی زیر لثه)، آنتی‌بیوتیک موضعی و در صورت نیاز جراحی لثه انجام می‌شود. این درمان باعث بازسازی بافت نگهدارنده و تثبیت مجدد دندان می‌شود.

اسپلینت کردن دندان لق
در مواردی که دندان پس از ضربه یا فشار بیش‌ازحد دچار لق شدگی شده باشد، ممکن است نیاز باشد که دندان با استفاده از آتل مخصوص (اسپلینت) به دندان‌های مجاور بسته شود تا در جای خود ثابت بماند و فرصت ترمیم پیدا کند.

درمان دندان‌قروچه
اگر فشردن دندان‌ها دلیل لق شدن باشد، ساخت محافظ شبانه (نایت‌گارد) برای کاهش فشار به دندان‌ها تجویز می‌شود. همچنین باید استرس کنترل شده و در صورت نیاز از درمان‌های مکمل مانند فیزیوتراپی فک یا روان‌درمانی استفاده شود.

درمان‌های جراحی یا ترمیمی
در صورتی که استخوان اطراف دندان تحلیل رفته باشد یا ریشه دندان مشکل داشته باشد، ممکن است نیاز به جراحی بازسازی استخوان یا درمان ریشه (عصب‌کشی) باشد. در موارد غیرقابل درمان، دندان باید کشیده و با ایمپلنت یا بریج جایگزین شود.

چطور از لق شدن دندان پیشگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان است. برای حفظ سلامت دندان‌ها و جلوگیری از لق شدن آن‌ها، رعایت این نکات ضروری است :
•    مسواک زدن منظم با تکنیک صحیح، حداقل دو بار در روز
•    استفاده روزانه از نخ دندان برای پاکسازی بین دندانی
•    مراجعه منظم (هر ۶ ماه) به دندان‌پزشک برای معاینه و جرم‌گیری
•    استفاده از محافظ دهان هنگام ورزش‌های پرخطر
•    کنترل دندان‌قروچه با نایت‌گارد و کاهش استرس
•    ترک سیگار و کاهش مصرف قند و نوشابه‌های گازدار

خدمات درمانگاه خیریه امام صادق ^(ع) برای درمان دندان لق
درمانگاه خیریه امام صادق ^(ع) واقع در هلال احمر تهران، یکی از مراکز پیشرو در درمان تخصصی بیماری‌های لثه و حفظ دندان‌های دائمی است. با بهره‌گیری از دندان‌پزشکان عمومی و متخصصان پریودنتولوژی، تجهیزات دیجیتال پیشرفته و مواد ترمیمی باکیفیت، این مرکز امکان تشخیص دقیق و درمان اصولی لق شدن دندان را فراهم کرده است.

خدمات قابل ارائه شامل :

• تشخیص دقیق علت لق شدگی
• درمان بیماری‌های لثه و تحلیل استخوان
• تثبیت دندان‌های لق با اسپلینت
• درمان ریشه، جراحی لثه و بازسازی استخوان
• مشاوره و آموزش کامل برای پیشگیری و مراقبت‌های خانگی

آیا لق شدن دندان در سنین مختلف معنای متفاوتی دارد؟
لق شدن دندان دائمی در هر سنی هشداردهنده است، اما بسته به سن فرد می‌تواند دلایل و پیامدهای متفاوتی داشته باشد. در کودکان و نوجوانانی که درمان ارتودنسی دریافت کرده‌اند، ممکن است حرکت دندان‌ها تحت نظر پزشک ایجاد شود. اما در بزرگسالان، لق شدن دندان همیشه نشانه‌ای از اختلال در سلامت لثه یا بافت نگهدارنده است و باید جدی گرفته شود.
در افراد میانسال و سالمند، به دلیل کاهش تراکم استخوان و افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت یا پوکی استخوان، احتمال لق شدن دندان بیشتر است. در این گروه، پیشگیری و درمان زودهنگام نقش کلیدی در حفظ سلامت دهان ایفا می‌کند.

نقش تغذیه در پیشگیری از لق شدن دندان
تغذیه مناسب تأثیر مستقیمی بر سلامت دندان و لثه دارد. رژیم غذایی‌ای که سرشار از ویتامین C، ویتامین D، کلسیم و فسفر باشد، به تقویت بافت‌های لثه و استخوان فک کمک می‌کند. در مقابل، مصرف زیاد قندهای ساده، نوشابه‌های گازدار، خوراکی‌های چسبنده و کمبود مواد معدنی باعث افزایش ریسک پوسیدگی، التهاب لثه و تحلیل استخوان می‌شود.
همچنین مصرف غذاهای بسیار سخت یا جویدن اجسام غیرخوراکی مانند یخ، ته‌مداد یا ناخن می‌تواند فشار مکانیکی بیش‌ازحدی به دندان‌ها وارد کرده و موجب لق شدن تدریجی آن‌ها شود.

بیماران دیابتی در معرض خطر بیشتری هستند
افراد مبتلا به دیابت کنترل‌نشده، در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به بیماری‌های لثه قرار دارند. بالا بودن سطح قند خون، توانایی بدن را در مبارزه با عفونت کاهش می‌دهد و باعث التهاب مزمن لثه می‌شود. اگر این شرایط ادامه یابد، به‌مرور زمان ساختار نگهدارنده دندان از بین می‌رود و دندان‌ها لق می‌شوند.
درمانگاه خیریه امام صادق ^(ع) برای بیماران دیابتی، خدمات مراقبتی ویژه‌ای در نظر گرفته است. شامل بررسی‌های دقیق‌تر، برنامه معاینه منظم و آموزش بهداشت دهان متناسب با شرایط این بیماران.

نتیجه‌گیری
لق شدن دندان دائمی موضوعی جدی است که به‌هیچ‌وجه نباید نادیده گرفته شود. این وضعیت معمولاً نشانه‌ای از یک مشکل عمقی در لثه یا استخوان فک است که اگر به‌موقع درمان نشود، می‌تواند منجر به از دست دادن دندان شود. تشخیص زودهنگام، مراجعه به دندان‌پزشک و اجرای درمان مناسب می‌تواند دندان را حفظ کرده و از نیاز به درمان‌های پیچیده و پرهزینه در آینده جلوگیری کند.
اگر در شهر تهران به‌خصوص محدوده هلال احمر تهران زندگی می‌کنید، پیشنهاد می‌کنیم برای بررسی وضعیت دهان و دندان خود به درمانگاه خیریه امام صادق ^(ع) مراجعه کنید. ما با تجربه، تخصص و تکنولوژی روز، از لبخند شما محافظت می‌کنیم.

چرا کلینیک خیریه امام صادق ^(ع) انتخاب درستی برای دندانپزشکی است؟
کلینیک خیریه امام صادق ^(ع) واقع در هلال احمر تهران، یکی از مراکز تخصصی دندانپزشکی است که خدمات درمان دندان را با استانداردهای بین‌المللی ارائه می‌دهد. ویژگی‌های برجسته این مرکز شامل موارد زیر است :

• حضور متخصصین دندانپزشک با تجربه بالا
• رعایت دقیق پروتکل‌های ضدعفونی و ایمنی
• ارائه طیف وسیعی از خدمات درمانی 
• ارائه خدمات با تعرفه مصوبه مراکز درمانی خیریه و موقوفه می باشد